Tháng 4 là tháng của mùa khô khốc liệt nhất hằng năm của miền trung và Tây Nguyên. Năm nay, khô hạn xảy ra nhiều vùng và khốc liệt hơn mọi năm, theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), khu vực Tây Nguyên hiện đã có hơn 50 nghìn ha cây trồng bị thiếu nước; trong đó diện tích lúa hơn 14 nghìn ha, cà-phê hơn 34 nghìn ha... Diện tích bị hạn nặng và mất trắng hơn 4 nghìn ha... Nông dân ở Tây Nguyên đang dồn sức chống hạn cho cây trồng... Thiệt hại nặng do hạn hán Đác Lắc có 33.647 ha cây trồng bị hạn, thiếu nước tưới hoàn toàn, trong đó 2.687 ha đã bị mất trắng, giá trị thiệt hại ước nhiều tỷ đồng. Ở các huyện Krông Năng, Cư Mếgar, Krông Pác, Krông A Na, Ea Kar, thị xã Buôn Hồ, hầu hết hồ, đập, sông, suối nhỏ và vừa đều trong tình trạng khô cạn hoặc mực nước xuống thấp, khiến người dân gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nguồn nước tưới. Khô hạn còn làm tăng sâu, bệnh hại trên cây trồng. Các bệnh vàng lá sinh lý, đốm nâu, tuyến trùng rễ phát sinh nhiều tại các vùng lúa trọng điểm; còn các vùng cà-phê thì nhiễm bệnh rệp sáp hại cành, quả, sâu đục thân, gỉ sắt... với mật độ từ 5 đến 15%. Về xã Hòa An, huyện Krông Pác gặp anh Nguyễn Phước Lộc, thôn 3, anh cho biết: Năm nay các thửa ruộng đều rất khô nên việc làm đất vất vả, nếu không có những cơn mưa muộn thì bà con nông dân dễ trắng tay vì hạn. Theo Phòng NN và PTNT huyện Ea Kar: Lượng mưa trung bình trên địa bàn huyện đạt thấp, vì vậy trong 51 hồ chứa nước trên địa bàn huyện thì chỉ có gần nửa số hồ có lượng nước đạt từ 90 đến 100% dung tích thiết kế. Do vậy, diện tích vụ đông xuân này sẽ bị cắt giảm nhiều để bảo đảm kế hoạch sản xuất, nhất là diện tích lúa nước. Còn ở huyện Krông Bông, đến thời điểm này, toàn huyện đã có 908 ha cây trồng các loại bị khô hạn, trong đó chủ yếu là diện tích lúa nước với hơn 860 ha. Các địa phương bị hạn nặng là: Ea Trul, Hòa Lễ, Hòa Phong, Cư Pui, Hòa Tân... Trong số diện tích bị khô hạn này có gần 300 ha lúa nước ở các xã Ea Trul, Hòa Phong, Cư Pui mất trắng hoàn toàn. Thiệt hại về sản lượng do hạn hán gây ra trên địa bàn huyện Krông Bông đến thời điểm này ước tính lên đến gần tám tỷ đồng. Cùng với cây lúa, hiện Đác Lắc có hơn 190 nghìn ha cà-phê đang gặp hạn, hơn 70% diện tích cây cà-phê thiếu nước tưới nghiêm trọng, trong đó có hơn 50 ha đã mất trắng, gần 10 nghìn ha cà-phê có nguy cơ bị khô cháy. Vì vậy, nhiều địa phương đã điều chỉnh hạn chế nước tưới cho lúa, ngô và một số cây trồng ngắn ngày khác để dồn nước tưới cứu cà-phê. Tuy nhiên, khô hạn vẫn đang diễn ra gay gắt và nguy cơ sản lượng cà-phê sụt giảm là điều không thể tránh khỏi. Gần 70 ha của các hộ đồng bào dân tộc Ê Đê ở thôn 4, thị trấn Ea Pôk, huyện Cư Mếgar, tỉnh Đác Lắc đang gặp hạn nặng. Anh Y Pút Êban, ở thôn 4, thị trấn Ea Pôk cho biết: Các gia đình tìm mọi cách để có nước tưới cứu cà-phê. Riêng gia đình anh phải đào giếng ngay cạnh bờ suối, giếng sâu hơn 40 m nhưng nước vẫn không đủ tưới. Từ đầu vụ, gia đình Y Pút đã bỏ ra hơn 18 triệu đồng để mua phân bón và dầu bơm tưới cà-phê, chưa tính công đào giếng, nhưng 9 sào cà-phê vẫn không trụ nổi. Tại xã Cư Mếgar, huyện Cư Mếgar, diện tích cà-phê đứng trước nguy cơ khô cháy cũng lên tới 250 ha. Chủ tịch UBND xã Y Trem Niê bày tỏ: Các năm trước, cũng có nắng nóng nhưng đủ nước tưới nên cà-phê vẫn sinh trưởng bình thường. Còn năm nay, từ đợt tưới thứ ba đến nay (hơn một tháng rồi) cây cà-phê gần như thiếu nước tưới hoàn toàn. Lúc đầu bà con còn vét nước hồ, thậm chí dùng máy bơm hút nước giếng sinh hoạt để cứu cà-phê, nhưng giờ thì rất khó khăn. Cứ đà này, sản lượng cà-phê vụ tới chắc chắn sẽ giảm từ 40 đến 50%. Thời kỳ cao điểm của mùa khô Tây Nguyên, hầu hết các con sông, suối, hồ, đập thủy lợi trên địa bàn huyện Krông Nô (tỉnh Đác Nông) đều cạn kiệt nguồn nước, chỉ trông chờ vào nguồn nước sông Krông Nô. Tuy nhiên, thời điểm này Nhà máy thủy điện Buôn Tua Srah cũng chặn nước để phát điện khiến dòng sông Krông Nô cạn nước làm cho hàng nghìn ha cây trồng ở hạ lưu bị hạn nặng. Để cứu cây trồng đang bị hạn, UBND xã Quảng Phú, huyện Krông Nô phải huy động 200 Chung cu Dang Xa người dân đào đất, xúc cát vào bao tải mang ra chặn sông Krông Nô để nước dâng lên cho trạm bơm hoạt động, cứu lúa. Chủ tịch UBND huyện Krông Nô Ngô Xuân Lộc bức xúc: Nhà máy thủy điện Buôn Tua Srah ở thượng nguồn không xả nước theo đúng cam kết ban đầu. Theo kế hoạch điều tiết nước thì trong tháng 2-2013, mỗi ngày nhà máy phải xả nước từ 11 đến 12 giờ, với lưu lượng 62 m3/giây nhưng thực tế mỗi ngày chỉ xả nhiều nhất từ bảy đến tám giờ và lưu lượng cũng giảm xuống rất nhiều. Do vậy, năm trạm bơm phía hạ lưu dọc sông Krông Nô không có nước hoạt động, khiến cây trồng thiếu nước tưới trầm trọng. Nỗ lực chống hạn Mùa khô ở Đác Lắc việc thiếu nước cho sản xuất là khó tránh khỏi vì mùa mưa kết thúc sớm hơn so với quy luật trung bình nhiều năm, tổng lượng mưa trung bình năm 2012 thấp hơn trung bình nhiều năm cùng kỳ, dẫn đến tình trạng các hồ chứa thủy lợi mực nước chưa đạt đến cao trình mực nước dâng bình thường. Mực nước mặt trên các hệ thống sông suối trong tỉnh đều thấp hơn so với trung bình nhiều năm cùng kỳ. Sở NN và PTNT Đác Lắc chỉ đạo các huyện xây dựng kế hoạch sản xuất lúa vụ đông xuân ở những chân đất có công trình thủy lợi, có nguồn nước bảo đảm và sử dụng các giống lúa thích hợp (ưu tiên sử dụng các giống lúa ngắn ngày, giống lúa lai như: TH3-3, TH3-5, Syn 6, Nông ưu 28, B-TE1); kiên quyết không để nông dân gieo sạ ở những chân ruộng không đủ nguồn nước, những vùng thường bị mất trắng, chuyển sang gieo trồng cây ngắn ngày như rau và các loại cây hoa màu khác. Tăng cường hướng dẫn nông dân ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất gắn với đầu tư thâm canh nhằm tăng năng suất, chất lượng sản phẩm. Trước tình hình khô hạn gay gắt xảy ra trên diện rộng, UBND các huyện đã chỉ đạo các địa phương tập trung các giải pháp để chống hạn; một số huyện đã trích ngân sách dự phòng địa phương để hỗ trợ cho công tác nạo vét, hồ, kênh mương, tu bổ công trình và mua nhiên liệu bơm tưới như UBND huyện Krông A Na đã chi 530 triệu đồng cho công tác chống hạn. Đối với các vùng thiếu nước sinh hoạt, UBND huyện đã chỉ đạo UBND các xã khuyến cáo nhân dân nạo vét giếng, thực hiện các giải pháp khắc phục nguồn nước tại chỗ để phục vụ sinh hoạt. Để cứu cây cà-phê, Đác Lắc đã nỗ lực chống hạn bằng nhiều biện pháp. Theo Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi, Chánh văn phòng Ban chỉ huy phòng, chống lụt bão và giảm nhẹ thiên tai tỉnh Đác Lắc Mai Trọng Dũng: Những vùng lúa và cà-phê, xét thấy không thể cứu được lúa nữa hoặc quá thiếu nước thì có thể giảm nước cho lúa mà ưu tiên cho cây cà-phê, vì thiệt hại cây cà-phê hậu quả sẽ rất lớn sau này. Trong khi nông dân tại nhiều nơi ở Tây Nguyên đang chống hạn, cứu cây trồng, thì tại xã Ea Ngai, huyện Krông Búc, tỉnh Đác Lắc phần lớn diện tích cà-phê vẫn xanh tốt do bảo đảm được nguồn nước tưới. Đó là nhờ có HTX Dịch vụ nông nghiệp Ea Ngai; HTX có nhiệm vụ quản lý hai công trình thủy lợi Đạt Hiếu và Ea Ngai, với năng lực thiết kế tưới cho hơn 300 ha cây trồng. Hằng năm, các hộ trong vùng thụ hưởng từ các công trình thủy lợi phải ký kết hợp đồng sử dụng nước với HTX về diện tích cần tưới nhằm nâng cao trách nhiệm và là cơ sở để HTX xây dựng kế hoạch điều tiết. Năm 2012 có 141 hộ ký kết hợp đồng tưới 242,5 ha cây trồng các loại. Nhờ đó, mặc dù năm nay tình hình thời tiết khắc nghiệt, nhưng hầu hết diện tích cà-phê của người dân ở xã Ea Ngai không bị khô héo. Chủ nhiệm HTX Nguyễn Xuân Thụ cho biết: Bước vào mùa khô, Ban quản trị họp tổ thủy nông để nắm tình hình, theo dõi mực nước, thống nhất với các hộ lịch phân chia nước, điều tiết nước tưới sát với tình hình thực tế. Năm nay tình hình thời tiết khắc nghiệt, nguồn sinh thủy không nhiều, vì vậy để bảo đảm nước tưới cần giãn thời gian tưới giữa các đợt và ưu tiên cho những nơi xa nguồn nước. Ông Lê Đình Phong (thôn 1, xã Ea Ngai) có 1,5 ha cà-phê kinh doanh đã thực hiện lịch tưới giữa đợt 1 và đợt 2 tưới cách 20 ngày, giữa đợt 2 và đợt 3 là 30 ngày. Với lịch chia nước tưới trên, cây cà-phê vẫn bảo đảm đủ nước để sinh trưởng và phát triển. Để các công trình thủy lợi trên địa bàn xã phát huy hiệu quả, Ban quản trị HTX đã phân công hai thành viên cùng với nhân viên thủy nông trực tiếp quản lý, vận hành, sửa chữa các công trình; thường xuyên phát dọn cỏ, kiểm tra an toàn hồ đập, điều tiết nước tưới cho những hộ nằm trong vùng tưới đồng thời tuyên truyền kỹ thuật tưới nước hợp lý. Mùa khô Tây Nguyên đang vào giai đoạn khốc liệt, cây trồng bị khô hạn ngày một nhiều, chính quyền và nhân dân đã, đang tìm mọi cách để cứu cây trồng, do vậy phải huy động mọi nguồn lực giúp Tây Nguyên chống hạn. Bài và ảnh: NGUYỄN HỒNG, CÔNG LÝ |
Nguồn: www.nhandan.org.vn
Link: http://www.nhandan.org.vn/xahoi/tin-tuc/item/20073802-.html
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét